Nhìn vào năm 2020 phía trước: Trung Quốc sẽ là ‘bao cát’ cho cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ

 

Donald Trump và đối thủ của đảng Dân chủ có thể cạnh tranh xem ai cứng rắn hơn với Bắc Kinh.

Khả năng kiềm chế sự bảo thủ của chủ tịch Bình sẽ được thử thách. Nguồn: AP

Cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, đã leo thang đáng kể vào năm 2019. Các chủ đề không chỉ bao gồm thương mại mà còn cả công nghệ và Hồng Kông. Với cuộc bầu cử tổng thống ở Hoa Kỳ diễn ra ngay sau đó, câu hỏi rõ ràng được đặt ra là liệu cuộc thi giữa Donald Trump và người thách đấu Dân chủ của ông sẽ làm trầm trọng thêm mối quan hệ bất lợi này.

Nhằm đảm bảo sự chắc chắn, các vấn đề chi phối chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2020 sẽ xoay quanh trong nước, như chăm sóc sức khỏe, thuế, giải quyết việc làm và nhập cư. Cuộc đua sẽ đưa ra quyết định cả về giá trị của các chính sách và kháng cáo của các ứng cử viên và dựa trên sự kỳ quặc của hệ thống đại học bầu cử Mỹ. Hệ thống mà dành nhiều sự ủng hộ cho Trump.

Tuy nhiên, khi chính sách đối ngoại được nêu ra trong chiến dịch, Trung Quốc sẽ là một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất mà Trump và ứng cử viên Dân chủ sẽ cố gắng đưa ra các vị trí khác biệt. Vấn đề đối với Bắc Kinh không phải là liệu các ứng cử viên sẽ đưa ra những lựa chọn rõ ràng hay không mà là họ sẽ cạnh tranh với nhau để đưa ra các biện pháp cứng rắn hơn với Trung Quốc.

Đứng đầu cuộc tranh luận về Trung Quốc sẽ là thương mại. Mặc dù Bắc Kinh và Washington đã đạt được thỏa thuận khiêm tốn tạm thời, nhằm làm giảm bớt leo thang chiến tranh thương mại, căng thẳng thương mại cơ cấu, như thâm hụt song phương lớn, tiếp cận thị trường Trung Quốc và tranh chấp về vi phạm sở hữu trí tuệ và chính sách công nghiệp của Trung Quốc, sẽ được tiếp tục.

Không thể loại trừ các tranh chấp mới về việc hoàn thành các điều khoản của thỏa thuận, đặc biệt là cam kết của Trung Quốc về việc mua số lượng lớn các sản phẩm nông nghiệp của Hoa Kỳ, dù không xác định. Đánh giá hằng quý về hiệu suất của Trung Quốc trong việc thực hiện thỏa thuận mang lại nhiều cơ hội cho Trump tái thống trị cuộc chiến thương mại nếu ông tin rằng làm như vậy sẽ thúc đẩy cơ hội tái tranh cử của ông.

Ngay cả khi ông tiếp tục đạt được thành tích trong cuộc đối đầu với Trung Quốc và nhận được cam kết của Bắc Kinh về việc mở cửa thị trường cho các sản phẩm và dịch vụ của Hoa Kỳ, Trump sẽ duy trì hình ảnh cứng rắn của mình bằng cách tuân thủ chính sách cứng rắn của Trung Quốc.

Để xoa dịu sự hiếu chiến trong chính sách đối ngoại của Washington, ông có thể hạn chế hơn nữa sự tiếp cận của Trung Quốc đối với các công nghệ Mỹ và thắt chặt các quy định đối với các khoản đầu tư tài chính của Trung Quốc và sự giám sát của các công ty Trung Quốc niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán Mỹ.

Thỏa thuận tạm thời khiêm tốn mà Trump đã đạt được với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nếu có, sẽ tạo ra một mục tiêu có lợi cho đảng Dân chủ. Họ sẽ tố cáo Trump vì đã phát động một cuộc chiến thương mại gây tổn hại cho nền kinh tế Hoa Kỳ nhưng không mang lại kết quả có ý nghĩa. Đồng thời, đảng Dân chủ sẽ tấn công ông vì không đủ kiên quyết với Trung Quốc.

Cụ thể, họ sẽ chỉ ra sự thiếu hỗ trợ của Trump đối với các lực lượng dân chủ ở Hồng Kông và sự im lặng của ông đối với việc tống giam hàng loạt người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương.

Trong ngữ cảnh này, cả hai phe hai bên đều có động cơ để hỗ trợ nhiều chiến thuật đối đầu hơn. Có ba vấn đề đặc biệt quan tâm đối với Bắc Kinh: Hồng Kông, Tân Cương và Đài Loan.

Với việc thông qua Đạo luật Nhân quyền và Dân chủ Hồng Kông năm 2019, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ được yêu cầu cung cấp báo cáo thường niên về tình hình tại Hồng Kông vào năm 2020. Nếu Trung Quốc tiến lên với kế hoạch được công bố gần đây để thắt chặt sự kìm kẹp thành phố, Bộ trưởng Ngoại giao ông Mike Pompeo – một người rất hiếu chiến trong ngoại giao với Trung Quốc và đang bị lên án mạnh mẽ ở Bắc Kinh – có thể khó chứng nhận rằng Hồng Kông giữ quyền tự chủ đủ để được coi là một thực thể riêng biệt với Trung Quốc.

Đối với Tân Cương, Đạo luật Chính sách Nhân quyền của người Duy Ngô Nhĩ hiện đang tiến hành thông qua Quốc hội và dự kiến sẽ thông qua vào năm 2020. Đề xuất các biện pháp trừng phạt đối với các nhà lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc tại Tân Cương, bao gồm cả người đứng đầu đảng, vì vi phạm nhân quyền sẽ gây ra hậu quả mạnh mẽ và phản ứng thù địch từ Bắc Kinh.

Cơn ác mộng tồi tệ nhất đối với Bắc Kinh vào năm 2020 sẽ là Đài Loan. Với việc Tổng thống Thái Văn Anh của Đảng Tiến bộ Dân chủ ủng hộ độc lập đã sẵn sàng giành chiến thắng trong tháng 1, Bắc Kinh sẽ bị giáng một đòn nhục nhã.

Chủ tịch Thái Văn Anh có bài phát biểu khi bà phát động chiến dịch tái tranh cử tại Đài Bắc vào ngày 17 tháng 11 năm 2019: cơn ác mộng tồi tệ nhất đối với Bắc Kinh sẽ là Đài Loan.

Washington có thể xúc phạm thêm nhằm gây tổn thất bằng cách đi trước với một số chính sách được phê duyệt gần đây trong Đạo luật ủy quyền quốc phòng năm 2020. Trong số những điều khác, đạo luật kêu gọi thành lập lực lượng an ninh mạng chung Hoa Kỳ-Đài Loan, trao đổi các chuyến thăm của các quan chức quân sự cấp cao và thậm chí là các cuộc tập trận bắn đạn thật.

Những biện pháp này, nếu được thực hiện vào năm tới, sẽ gây phẫn nộ cho Bắc Kinh, nơi sẽ coi chúngnhư khuyến khích một cách rõ ràng các lực lượng ủng hộ độc lập tại Đài Loan và vi phạm các điều khoản của thỏa thuận năm 1979 giữa Trung Quốc và Mỹ bình thường hóa quan hệ ngoại giao.

Những phát triển có khả năng này vào năm 2020 sẽ đặt ra một thử nghiệm nghiêm trọng đối với khả năng của chủ tjch Bình để giữ cho sự cạnh tranh Trung-Mỹ không vượt khỏi tầm kiểm soát. Sự kết hợp của các cuộc hùng biện bầu cử quá nóng, căng thẳng tiếp tục trên một loạt các vấn đề và các hành động được Quốc hội ủy nhiệm sẽ thúc đẩy một phản ứng dân tộc chủ nghĩa cả trong đảng và giữa những người bình thường. Áp lực có thể khiến ông Bình phản ứng lại bằng cùng biện pháp.

Cho đến thời điểm này, chủ tịch Bình dường như đã có thể kiềm chế sự bảo thủ của chính mình. Mặc dù Bắc Kinh đã áp dụng thuật hùng biện để chống Mỹ thường xuyên, nhưng họ đã thực hiện đủ thận trọng để tránh những leo thang không cần thiết và có khả năng gây ra thảm họa sẽ dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của quan hệ song phương. Nhưng khả năng tiếp tục làm như vậy của ông ấy sẽ được thử nghiệm vào năm 2020.

Minxei Pei (Theo Asia.nikkei.com)

Dịch: Gia Hân

Lượt xem 18

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.